Aktualności 2020


26 sierpnia 2020

W Łaskim Domu Kultury odbyło się spotkanie z rabinem Symchą Kellerem

Rabin opowiadał o obrzędach w tradycyjnej kulturze żydowskiej. Dla jak najlepszego zobrazowania treść swojego wykładu przedstawiał fragmenty filmów nakręconych w izraelskich synagogach. Publiczność aktywnie zareagowała na barwne opisy i ciekawe nagrania zadając wiele pytań dotyczących praktyk religijnych Żydów nadal żyjących w tradycyjny sposób.

Wizyta przybliżyła słuchaczom Uniwersytetu Trzeciego Wieku kulturę żydowską. Dzięki czemu uczestnicy projektu poznali znaczące elementy kulturowej tożsamości swojego miasta.


3 września 2020

Spotkanie z biskupem Janem Cieślarem

Pastor w trakcie wykładu pt. „Kościół Ewangelicko-Augsburski i ewangelicyzm regionu łódzkiego”skierowanego dosłuchaczy Łaskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku przybliżył historię osadnictwa
niemieckiego i powstawania zborów. Nakreślił uczestnikom projektu jaki był wkład Niemców w życie gospodarcze i kulturalne, a także w rozwój opieki medycznej. Pastor dużą uwagę poświęcił Parafii Ewangelickiej w Łasku omawiając jej historię i współczesność.


10 września 2020

Za bramą „domu życia”. Żydowska sztuka sepulkralna. Symbolika i formy żydowskiej sztuki sepulkralnej

Słuchacze Łaskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku wysłuchali prelekcji dr Irminy Gadowskiej, która przybliżyła żydowskie obrzędy pogrzebowe. Tłem wykładu była bogato ilustrowana prezentacja przybliżająca ceremonie żałobne za pomocą mniej i bardziej znanych obrazów, a także przykładowych fotografii żydowskiej sztuki sepulkralnej.

Najczęstszymi przedstawieniami znajdującymi się na macewach są te, które dotyczą religijności zmarłego, a także jego miejsca w społeczności. Do tych motywów należą:

– dłonie ujęte w geście kapłańskiego błogosławieństwa. Znajdują się na nagrobkach osób z rodu kapłanów (kohenów),

– otwarta szafa wypełniona książkami to symbol rabina lub człowieka,

– korona symbolizuje zarówno Torę, może więc znajdować się na grobie pobożnego mędrca lub rabina,

– świece najczęściej występują na grobach kobiet, gdyż do ich obowiązków religijnych należy zapalanie i błogosławienie świec w wieczór szabatu. Złamane świece, pochodnie pochylone w dół to symbol śmierci.

Częste są też motywy animalistyczne, mogą być nawiązaniem do biblijnych symboli plemion Izraela, jak też odnosić się do imienia zmarłej osoby. I tak: lew – oznacza imię Arie, Lejb, Leon; jeleń – imię Cwi, Hirsz; niedźwiedź – imię Dow, Ber, Bernard; wilk – imiona Zew, Wolf, Beniamin; owca – imiona Rachela, Rebeka; gołąb – imiona Taube lub Jona; ptak – imiona Cipora, Fejgl. Przedstawienia zwierząt mogą też odnosić się do cech zmarłego, w myśl cytatu z Miszny, mówiącego: „Bądź śmiały jak lampart, lekki jak orzeł, rączy jak jeleń, silny jak lew do wypełnienia woli Ojca twego, który jest w niebie”.

Obok tych realnych zwierząt na macewach występują istoty mityczne. Skrzydlate gryfy, orły są związane z pojęciami potęgi Boga, często przedstawiane są w pozycji heraldycznej, wspierając się o otwarte księgi, korony, zwoje Tory lub kartusze z inskrypcjami. Ptaki, oprócz podanego wcześniej znaczenia, symbolizują duszę ulatującą do nieba.


15 września 2020

Historia narodu żydowskiego, religia, kultura i tradycja

We wtorek w Zduńskowolskim Centrum Integracji RATUSZ rabin Symcha Keller w trakcie spotkania ze słuchaczami Uniwersytetu Trzeciego Wieku omówił podstawowe zasady religii i kultury żydowskiej. Znaczną uwagę poświecił obrzędowości powiązanej z następującymi świętami:

– Szabat (najważniejsze ze świąt),

– Nowy Rok, Dzień Pojednania, Sukkot, Simchat Tora (radość Tory),

– Święta Pielgrzymkowe,

– Półświęta i posty.

Rabin przybliżając kulturę Żydów skupił się na ubiorze, języku hebrajskim i  jidysz, a także na literaturze świeckiej i religijnej.


17 września 2020

Artyści z sąsiedztwa

Maciej Cholewiński z Muzeum Sztuki w Łodzi przybliżył słuchaczom Łaskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku sztukę Polaków, Żydów, Niemców i Rosjan okresu międzywojennego mieszkających w „naszej okolicy”, jak nazwał województwo łódzkie. Przesłaniem wykładu było pokazanie różnorodności postaw artystycznych, sposobów w jaki artyści odnosili się do kultury swoich nacji, do kultury Polski; odpowiedzenia na pytanie dlaczego jedni wybierali tradycyjny sposób uprawiania sztuki, a inni opowiadali się na nowatorstwem, poszukiwaniami, wręcz rewolucją. Pokazanie, jak wybitne postaci ważne dla sztuki europejskiej żyły i tworzyły w Łodzi, Tuszynie, Koluszkach, Zgierzu czy Piotrkowie Trybunalskim. Przedstawione zostały postaci m.in. Władysława Strzemińskiego, Katarzyny Kobro, Karola Hillera, Jankiela Adlera.   


21 września 2020

Zwiedzanie Cmentarza żydowskiego w Zduńskiej Woli

Dr Kamila Kulazińska oprowadziła uczestników projektu po żydowskiej nekropoli. Swoje zajęcia rozpoczęła od wprowadzenia w historię Żydów zduńskowolskich. Następnie przypomniała słuchaczom Uniwersytetu Trzeciego Wieku podstawowe pojęcia z zakresu kultury i religii Żydów polskich. Co ważne dla zwiedzanego miejsca, zapoznanie uczestników z zasadami obowiązującymi podczas przygotowania ciała do pochówku, zasady organizacji pogrzebów w kulturze żydowskiej oraz działalność bractwa pogrzebowego (Chewra Kadisza).

Na przykładzie macew z zachowanymi polichromiami uczestnicy poznali zasady zdobienia nagrobków przez Żydów na terenie obecnej Polski, Ukrainy, Białorusi, Litwy: symbolikę nagrobków, kolorystykę i polichromie. W kontekście symboliki kolorów użytych na nagrobkach prowadząca zajęcia wyjaśniła ich znaczenie w kulturze żydowskiej.


24 września 2020

Od mizrach do street artu

W czwartek w Łaskim Domu Kultury odbyły się zajęcia prowadzone przez Michała Arkusińskiego poświęcone street artowi odwołującemu się do religijnej wycinanki żydowskiej.

Prowadzący bardzo sprawnie wywiódł paralelę łączącą street art oparty na szablonie z tworzeniem „mizrach” – tradycyjnych wycinanek żydowskich. Zaczął od Nowego Jorku i początków graffiti w latach 60. XX wieku z charakterystycznymi technikami takimi jak tagowanie i writing. Keith Haring i Basquiat posłużyli do zilustrowana fenomenu street artu w lat 80. Oczywiście nie zabrakło polskich przykładów z tego czasu z Pomarańczową Alternatywą na czele. Krótki wykład skończył się na współczesnych przykładach akcji street artowych i wybitnych malowidłach powstałych z użyciem szablonu.

Dla popisów młodych adeptów sztuki ulicy dyrekcja udostępniła dziedziniec domu kultury. Tam też Michał Arkusiński pokazał uczestnikom projektu, w jaki sposób posługiwać się sprayem, by osiągnąć zamierzony efekt. 


25 września 2020

Nowoczesność i tradycja w międzywojennej sztuce województwa łódzkiego

W poniedziałek w Centrum Integracji RATUSZ Uniwersytetu Trzeciego Wieku jego słuchacze wzięli udział w wykładzie Macieja Cholewińskiego z Muzeum Sztuki w Łodzi o sztuce artystów, którzy związani byli z szeroko pojętą – wedle słów prowadzącego – „naszą okolicą”, czyli Województwem Łódzkim. O twórcach, którzy reprezentowali cztery narodowości: polską, żydowską, niemiecką i rosyjską, i którzy reprezentowali różne podejścia do twórczości; jedni opowiadali się za „konserwatywnym” opowiadaniem świata, inni za „nowoczesnym”. Naturalnie, po latach okazało się, że wzajemnie się uzupełniali.


29 września 2020

Nie takie graffiti straszne, jak je malują

Słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku ze Zduńskiej Woli zmierzyli się z samodzielnym wykonaniem szablonu, po wcześniejszym wprowadzeniu Michała Arkusińskiego w historię streetu, a w szczególności w historię malowideł tworzonych z użyciem szablonów.

Uczestniczkom warsztatów udało się zrobić nawet bardzo skomplikowane prace, które nawiązywały do tradycyjnej wycinanki żydowskiej i polskiej, a także odbić szablony nawiązujące do sztuki współczesnej.


5 października 2020

Sztuka nowoczesna w praktyce

By zmniejszyć dystans uczestników projektu z Łaskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku do sztuki nowoczesnej, Maciej Cholewiński zaproponował im, by stworzyli pejzaż za pomocą włóczek. Inspiracją były pejzaże łódzkie Władysława Strzemińskiego, którym przeciwstawił pejzaże łódzkie Karola Hillera. Sam prowadzący wykonał frotaż nawiązujący do twórczości Władysława Strzemińskiego.


6 października 2020

Kościół Ewangelicko-Augsburski i ewangelicyzm regionu łódzkiego

Specjalnie dla słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Zduńskiej Woli odbyło się spotkanie z biskupem Janem Cieślarem. Pastor przybliżył historię osadników niemieckich na ziemi łódzkiej. Opowiedział w jaki sposób powstawały zbory. Uczulił uczestników projektu jaki był wkład Niemców w życie gospodarcze i kulturalne, a także w rozwój opieki medycznej. Ksiądz wiele swojego czasu poświęcił przybliżeniu historię i współczesność Parafii Ewangelickiej w Zduńskiej Woli.


8 października 2020

Śladami wielokulturowości Łasku

Dr Anna Nierychlewska zabrała uczestników projektu na spacer, podczas którego udało się przejść niegdysiejsza dzielnicą żydowską i znaleźć miejsce dawnego cmentarza żydowskiego, obecnie 1 LO, synagogi, mykwy i szkoły żydowskiej. Słuchacze Łaskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku dotarli również do pierwszego kościoła ewangelickiego i kaplicy funkcjonującej obecnie, a także tam gdzie znajdowała się cerkiew.


9 października 2020

Archeologia wielokulturowości Zduńskiej Woli

Pierw spotkanie, a później spacer z dr Anną Nierychlewską uzmysłowił słuchaczom Uniwersytetu Trzeciego Wieku, gdzie czają się ślady wielokulturowości miasta. Tam, gdzie teraz znajduje się szkoła muzyczna była szkoła ewangelicka. W dawnym domu opieki dla sierot i starów im. Edwarda Boernera obecnie mieści się Dom Pomocy Społecznej.  Uczestnicy projektu poszli też w miejsce, gdzie stała synagoga, mykw i cheder, a także na cmentarzu szukali nagrobków ewangelickich i prawosławnych.


12 października 2020

Bogactwo tradycji kościoła prawosławnego

Uczestnicy projektu ze Zduńskiej Woli wzięli udział w bogato ilustrowanym wykładzie księdza Wasyla Berkyty, który omówił zagadnienie wielka schizmy w kontekście tego czym różnią się Kościół Zachodni od Wschodniego. Opowiedział też o hierarchii kościoła prawosławnego. Ważnym zagadnieniem było przybliżenie samej obrzędowości prawosławia ze szczególnym uwzględnieniem budowy świątyń, ikon, liturgii oraz całego roku liturgicznego.


13 października 2020

Spotkanie z księdzem Wasylem Berkytą

Uczestnicy projektu z Łasku wzięli udział w wykładzie przybliżającym tradycje kościoła prawosławnego. Duchowny zaczął od zagadnień historycznych, czyli wielkiej schizmy po to, by uzmysłowić słuchaczom Uniwersytetu Trzeciego Wieku jakie są różnice miedzy Kościołem Zachodnim a  Wschodnim. Omówił również hierarchię kościoła prawosławnego i skupił się na obrzędowości związanej z  budową cerkiew, ikonami, liturgią i sakramentami.


15 października 2020

Sztuka nowoczesna nie gryzie

Maciej Cholewiński próbował w sposób praktyczny oswoić panie z Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Zduńskiej Woli ze sztuką nowoczesną. W trakcie warsztatów wszyscy w sposób niestandardowy zmierzyli się z zagadnieniami stawianymi sobie przez twórców awangardowych z naszych okolic.


15 października 2020

Aplikacje na urządzenia mobilne

Efektem przeprowadzenia projektu „ETNO re:WITALIZACJE” są dwie aplikacje na urządzenia mobilna umieszczone w serwisie “Google Play”. Aplikacje są rodzajem wirtualnego przewodnika po wielokulturowym Łasku i Zduńskiej Woli.